I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lời giới thiệu
Đọc diễn cảm trong dạy và học Ngữ Văn đã trở thành một phương pháp truyền thống trong các nhà trường ở phương đông cũng như ở phương tây , ngày xưa cũng như ngày nay . Hiệu quả của phương pháp này không có gì đáng nghi ngờ . dọc để nắm bắt được giọng điệu , cảm xúc của nhân vật mà tác giả đã gởi gấm và âm điệu chủ yếu trong tác phẩm . Đọc để hòa nhịp vào thế giới cảm xúc , để phát hiện ý đồ nghệ thuật của tác giả . Đọc để nhìn ra thế giới cuộc sống trong tác phẩm . Đọc là tiếng nói nội tâm , người đọc hòa vào tiếng nói nội tâm của tác giả …
Đọc diễn cảm có thể thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như : Đọc to , đọc thầm , đọc theo vai … Đọc có thể thực hiện ở tất cả các bước tiến trình của giờ học , với những yêu cầu không giống nhau như : Đọc để khởi động tâm lý tiếp nhận văn bản , gợi tưởng tượng , gây ấn tượng cảm nhận làm nền cho phân tích , minh học diễn giải …., nhưng nội dung quan trọng nhất và cũng khó nhất trong đọc diễn cảm là tái hiện giọng điệu , tình cảm của tác phẩm hay người kể chuyện , âm điệu bình luận của tác giả .
Tuy nhiên mật mạnh của phương pháp này là khả năng khêu gợi những rung động thẩm mỹ , trí tưởng tượng và nhiều năng lực cần thiết của tư duy nghệ thuật làm cho việc dạy và học bài văn phù hợp với đặc trưng của bộ môn và tâm lý nhận thức của học sinh về môn Ngữ Văn .
2. Lý do chọn đề tài
- Bằng sức mạnh của phương pháp đọc diễn cảm , người giáo viên dẫn dắt học sinh đi vào thế giới của tác phẩm một cách dễ dàng , phù hợp với quy luật cảm thụ văn học . Đọc diễn cảm phải là một hoạt động phối hợp chặt chẽ với các phương pháp khác để giúp học sinh hiểu và cảm thụ tác phẩm một cách đúng đắn .
- Giáo viên có thể cho học si nh đọc với nhiều hình thức và những mức độ khác nhau như : Đọc cả bài , đọc từng đoạn , đọc để gây không khí , đọc để làm sáng tỏ lời bình , đọc để chứng minh cho lời giảng , đọc ở đầu giờ , đọc xen với lúc phân tích , đọc khi kết thúc bài giảng …. Đọc để gây ấn tượng hoàn cảnh về tác phẩm sau khi đã phân tích , đọc để gợi cảm xúc , đọc cũng có thể để củng cố một nhận định . Đọc cũng có thể là bước tiến hành song song với quá trình bình giảng . Đọc để kích thích trí tưởng tượng , để tái hiện hình ảnh hay duy trì cảm xúc tươi mát trong khi phân tích .
- Tuy nhiên đối với học sinh con đường đi vào tác phẩm nhất thiết phải tự học , gắn liền với việc đọc , học sinh đọc sẽ làm vang lên những tín hiệu của cuộc sống mà nhà văn đã gởi gắm trong tác phẩm . Aâm vang của lời đọc kích thích quá trìng tri giác , tưởng tượng và tái hiện hình ảnh , nhưng thực tế việc đọc của học sinh chúng ta dễ hiểu được tiếng nói của nhà văn đã gởi gắm trong tác phẩm , thì trước mắt học sinh vẫn là những ký hiệu chết .
- Theo tôi diễn cảm là phải gắn liền với việc dạy và học , làm cho tiếng nói của nhà văn phải gắn bó gần gũi với học sinh . Vì vậy để giờ giảng văn thật sự trở thành một việc tâm tình , một cuộc trao đổi về nghệ thuật , hay một cuộc đàm thoại cho cuộc sống … không còn là một giờ bàn luận chính trị , luân lý , nặng nề tính xã hội học ….cho học sinh . Do đó mà tôi chọn đề tài “ Tầm quan trọng của phương pháp đọc diễn cảm trong giờ giảng dạy Ngữ Văn ở trường Trung học cơ sở” để làm đối tượng nghiên cứu
3. Mục đích nghiên cứu
- Nêu ra tầm quan trọng của phương pháp đọc diễn cảm trong việc dạy và học Phần Văn học trong bộ môn Ngữ Văn ở trường THCS .
- Giúp học sinh nhận thức rõ tầm quan trọng của việc đọc diễn cảm trước khi học một tác phẩm văn học .
- Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học phân môn Văn học nói riêng và bộ môn Ngữ Văn học trong trường THCS Hiệp Thạnh nói chung .
- Làm tư liệu tham khảo cho đồng nghiệp trong tổ bộ môn .
4. Phạm vi giới hạn
- Tầm quan trọng của phương pháp đọc diễn cảm trong giảng dạy Ngữ Văn ở trường THCS .
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm ra tầm quan trọng của phương pháp đọc diễn cảm trong việc dạy và học Phần Văn học trong bộ môn Ngữ Văn ở trường THCS .
- Hướng dẫn học sinh phương pháp đọc diễn cảm một tác phẩm văn học như : truyện , thơ , ca dao …